Ανακαλύφθηκε άθικτο χωριό της Εποχής του Χαλκού στον βυθό λίμνης στην Ιταλία

Σε εξέλιξη είναι εδώ και λίγες ημέρες οι οι εργασίες αποτύπωσης, ανασκαφής και αποκατάστασης του υποβρύχιου οικισμού που βρίσκεται εδώ και χιλιετίες στον πυθμένα της μικρής ηφαιστειακής λεκάνης που σχηματίστηκε στην καλντέρα της Latera, όχι μακριά από τη δυτική όχθη της λίμνης Bolsena στην Ιταλία.

Ένα μαγευτικό και φαινομενικά ακίνητο τοπίο κρύβει κάτω από την επιφάνεια μια ιστορία που χρονολογείται σχεδόν τέσσερις χιλιάδες χρόνια πριν: αυτή των πασσάλων της Εποχής του Χαλκού, ένα από τα πιο σημαντικά τεκμήρια της προϊστορικής ζωής στην κεντρική Ιταλία.

Όπως γράφει η ιστοσελίδα etrurianews, ο οικισμός εντοπίστηκε τον χειμώνα του 1971 από τον γεωλόγο Lamberto Ferri Ricchi, ο οποίος αναγνώρισε πρώτος την εξαιρετική φύση αυτών των πασσάλων που προεξείχαν από τον βυθό. Το 1973 ξεκίνησε η πρώτη σειρά ανασκαφών, ακολουθούμενη από μια πιο συστηματική δραστηριότητα μεταξύ 1983 και 1996, που διεξήχθη από την Αρχαιολογική Υπηρεσία της Νότιας Ετρουρίας.

Αυτές οι έρευνες απέδωσαν πλούσια στοιχεία, αντικείμενο μιας εκτενούς επιστημονικής βιβλιογραφίας. Στη συνέχεια, όμως, όλα σταμάτησαν. Για δεκαετίες ο χώρος παρέμεινε ανέγγιχτος, μέχρι σήμερα, όταν χάρη σε νέα χρηματοδότηση, οι αρχαιολόγοι μπόρεσαν να επιστρέψουν στο νερό.

Οι νέες τεχνολογίες στην υπηρεσία της μνήμης

Η εκστρατεία του 2025 φέρνει μαζί της εργαλεία που οι μελετητές του περασμένου αιώνα μπορούσαν μόνο να φανταστούν. Ο στόχος αυτού του πρώτου έτους είναι η χαρτογράφηση ολόκληρου του βυθού με τη χρήση του Sub Bottom Profiler, ενός συστήματος που επιτρέπει να «βλέπει» κάτω από τα ιζήματα και να αποδίδει μια τρισδιάστατη εικόνα της βυθισμένης στρωματογραφίας.

Ακολουθεί η ακριβής τοποθέτηση των πασσάλων που εξακολουθούν να είναι ορατοί και, στη συνέχεια, νέες στοχευμένες ανασκαφές. Πρόκειται για μια λεπτομερή και πολύπλοκη εργασία, επειδή οι περιβαλλοντικές συνθήκες δεν είναι εύκολες: η ορατότητα είναι μειωμένη λόγω της ανάδευσης των ιζημάτων σε κάθε κίνηση και η θερμοκρασία του νερού, παρά τους 30 βαθμούς εξωτερικά, πέφτει στους 14 βαθμούς στην περιοχή των αρχαιολογικών ευρημάτων.

Μια εξειδικευμένη ομάδα

Η επιστημονική διεύθυνση των ερευνών έχει ανατεθεί στην Δρ. Barbara Barbaro, υποβρύχια αρχαιολόγο. Μαζί της εργάζεται μια ομάδα του Τμήματος Υποβρύχιας Αρχαιολογίας.

Παρά τις λειτουργικές δυσκολίες, ο ενθουσιασμός είναι μεγάλος. Τα αρχαιολογικά ευρήματα της λίμνης Mezzano έχουν ήδη αποδείξει στο παρελθόν την εξαιρετική τους ικανότητα συντήρησης: αντικείμενα και κατασκευές έχουν φτάσει μέχρι σήμερα άθικτα και σε άριστη κατάσταση.

Κάθε κατάδυση είναι λοιπόν μια πόρτα που ανοίγει σε έναν μακρινό κόσμο, όπου κοινότητες ανδρών και γυναικών έχτιζαν πασσάλους πάνω στο νερό, ψάρευαν, καλλιεργούσαν και είχαν σχέσεις με άλλους λαούς της προϊστορικής Ιταλίας.